Σάββατο 2 Ιουλίου 2011
Το βράδυ του Σαββάτου διεξήχθη η προγραμματισμένη ομιλία του κ. Καζάκη στην πλατεία της Δράμας. Η ομιλία ξεκίνησε γύρω στις εννέα και μισή και διήρκησε περίπου ένα τρίωρο. Παρά το τριήμερο, λόγω τοπικής αργίας, η ανταπόκριση και το ενδιαφέρον του κόσμου ήταν μεγάλο, κάτι που φάνηκε από τον αριθμό των Δραμινών πολιτών που συγκεντρώθηκαν, τις πολυάριθμες ερωτήσεις που τέθηκαν στον ομιλητή αλλά και την παραμονή σχεδόν όλων έως το τέλος της ομιλίας.
Ο κ.Καζάκης ανέλυσε το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, τον εφαρμοστικό νόμο αλλά και όλα όσα προηγήθηκαν για να φτάσουμε έως αυτό το σημείο. Επιπλέον, ανέφερε τις οικονομικές συνέπειες που πρόκειται να αντιμετωπίσουμε εάν αυτά που ψηφίστηκαν εφαρμοστούν στην πράξη, περιγράφοντας ένα μέλλον ζοφερό από οικονομικής και κοινωνικής άποψης. Μοιράστηκε τον προβληματισμό του αλλά και τους φόβους του για τους νέους νομικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς όρους που θα κυριαρχήσουν και τόνισε πως μιλάμε για όρους που μέχρι στιγμής κυριαρχούσαν σε περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής.
Ωστόσο, έγινε σαφής για το τι μπορεί να αποτελέσει λύση και για το ποιοι είναι οι τρόποι που θα μπορέσουμε να ανατρέψουμε αυτήν την κατάσταση. Σε αυτό το σημείο κατέκρινε τη μαζική εκποίηση της χώρας μας σε ιδιώτες καθώς, όπως υποστήριξε, η εκμετάλλευση των υπηρεσιών και του πλούτου από το κράτος είναι ένα μεγάλο μέρος της λύσης του προβλήματος. Ως οικονομολόγος, όρισε το πρόβλημα νομισματικά αλλά και στο πλαίσιο των εκάστοτε ενώσεων που συμμετέχει η Ελλάδα (Ε.Ε., Ο.Ν.Ε κ.λ.π.). Υποστήριξε ότι το ευρώ και οι δεσμεύσεις μας σε ενώσεις/οργανισμούς που συμμετέχουμε, λειτουργούν ανασταλτικά για την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων της χώρας μας από το ίδιο το κράτος. Σε αντιπαραβολή, έδωσε το παράδειγμα της Νορβηγίας, η οποία είναι εκτός ευρωπαϊκής ένωσης, διαθέτει μια τεράστια κρατική μηχανη και κατά συνέπεια είναι από τις ελάχιστες χώρες που δεν πλήττεται από την κρίση, έχει έλαχιστη ανεργία, πλήρως ανεπτυγμένο κοινωνικό κράτος, υψηλό κατά κεφαλήν εισόδημα και πλεόνασμα στους προϋπολογισμούς της.
Συντομα θα ανέβει και το βίντεο με ολόκληρη την ομιλία του οικονομολόγου Δ. Καζάκη
Πεμπτη 23 Ιουνιου 2011
Πλατεία Ελευθερίας – Δράμα
Θεμέλιο του πολιτεύματός μας είναι η λαϊκή κυριαρχία (Άρθ. 1 παρ. 2 Συντάγματος). Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, και υπάρχουν υπέρ αυτού (Άρθ.1 παρ. 3 Σ).
Βρισκόμαστε στους δρόμους και τις πλατείες αγανακτισμένοι, γιατί παραβιάζεται το Σύνταγμά μας, ο θεμελιώδης καταστατικός χάρτης των δικαιωμάτων μας και νιώθουμε ότι είναι χρέος μας και ανάγκη να το υπερασπιστούμε. Η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, που δικαιούνται να αντιστέκονται με κάθε μέσο εναντίον οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει με τη βία. (άρθ. 120 παρ.2 και 4).). «Η ουσία του Δικαίου είναι η αντίσταση κατά του αδίκου» (Αrtur Kaufmann, ΠΧ ΛΒ σελ.705)
Από τις αρχές του 2010 η Ελλάδα αντιμετώπιζε πρόβλημα δανειοδότησης από τις διεθνείς αγορές. Οι δανειακές ανάγκες της χώρας μας για το 2010 ήταν 53 δις ευρώ. Στις 25-1-2010, ενώ οι αγορές προσέφεραν 25 δις ευρώ με επιτόκιο 6,2%, το οικονομικό επιτελείο δανείστηκε μόνο 8 δις ευρώ για πέντε έτη (Ελευθεροτυπία, 26-1-2010). Η Ελλάδα θα μπορούσε ήδη μέχρι 31-3-2010 να είχε δανειστεί άνετα από τις διεθνείς αγορές τουλάχιστον ποσό 53,4 δις ευρώ με μέσο επιτόκιο περί το 6,2%, χωρίς να έχει παραιτηθεί από την άσκηση της εθνικής κυριαρχίας σε σημαντικούς τομείς και χωρίς να έχει μετατραπεί σε οικονομικό προτεκτοράτο του ΔΝΤ και της Ευρωζώνης υπό το έλεγχο της Τρόικας (Επ. Μαριάς, Νομικό Βήμα, 2010, σελ. 2212).
Η ψήφιση του Ν.3845/2010 (περί Μνημονίου), η υπογραφή της Σύμβασης Δανειακής Διευκόλυνσης (η οποία συντάχθηκε από την δικηγορική εταιρία «Slaughter and May» με έδρα το Λονδίνο) η έκδοση της απόφασης 2010/320 του Συμβουλίου Υπουργών της ΕΕ (με την οποία ειδοποιήθηκε η Ελλάδα να λάβει μέτρα για την μείωση του ελλείμματος που κρίθηκε υπερβολικό), αλλά και η εφαρμογή τους πραγματοποιούνται κατά παράβαση βασικών διατάξεων του Συντάγματος, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου αλλά και του Κοινοτικού Δικαίου.
ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ:
1. -Έχουν εκχωρηθεί στην πράξη η άσκηση και ο έλεγχος της πολιτικής σε όργανο (Τρόικα= Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) το οποίο δεν προβλέπεται ούτε θεσμοθετείται από καμία διάταξη νόμου (εθνική, κοινοτική ή διεθνή).
2. Οι μειώσεις μισθών και συντάξεων έρχονται σε ευθεία αντίθεση με το Σύνταγμα (άρθ. 17), το Άρθ. 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τονΧάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθ.17) που προστατεύουν μια σειρά περιουσιακών δικαιωμάτων του προσώπου όπως δικαιώματα μισθών, συντάξεων, επιδομάτων και κάθε άλλης μορφής αποδοχών εργαζομένων ή δικαιούχων κοινωνικής ασφάλισης, είτε περιοδικών, είτε κατά δόσεις ή εφάπαξ, αλλά και το άρθρο 25 του Συντάγματος που κατοχυρώνει την αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου.
3.Οι ρυθμίσεις του Μνημονίου αφορούν και ζητήματα φορολογίας εισοδήματος, κοινωνικής ασφάλισης, εισοδηματικής πολιτικής για τα οποία η Ε.Ε. δεν έχει ούτε αποκλειστική, ούτε συντρέχουσα αρμοδιότητα (άρθρα 2,3 Σ.Λ.Ε.Ε). Συνεπώς η απόφαση 2010/320 του Συμβουλίου έχει ληφθεί κατά παράβαση των σχετικών διατάξεων. Οι πιο εξοργιστικές όμως ρυθμίσεις περιέχονται στην Δανειακή Σύμβαση:
Η αναγκαστική εκτέλεση απαγορεύεται γιατί είναι ευθεία παρέμβαση στα εσωτερικά κυρίαρχου κράτους από άλλα (άρθρο 2.7, Χάρτας του ΟΗΕ). Αν απαγορεύεται στον ΟΗΕ να το κάνει απαγορεύεται και σε κάθε άλλο κράτος. Σύμφωνα με το διεθνές έθιμο απαγορεύεται η αναγκαστική εκτέλεση σε περιουσιακά στοιχεία του κράτους, που προορίζονται για δημόσιους σκοπούς (ασυλία λόγω Εθνικής Κυριαρχίας- Κ. Χρυσόγονος, Νομικό Βήμα, 2010, σελ. 1358). Δυνάμει όμως του άρθ. 14 (5) της δανειακής Σύμβασης που υπεγράφη με τους δανειστές μας (Ε.Επ., Δ.Ν.Τ., και Ε.Κ.Τ.) το Ελληνικό κράτος παραιτείται αμετάκλητα και άνευ όρων από κάθε ασυλία Εθνικής Κυριαρχίας «που έχει ή πρόκειται να αποκτήσει», επιτρέποντας έτσι την κατάσχεση της μέχρι σήμερα ακατάσχετης δημόσιας περιουσίας, συμπεριλαμβανομένων των πολεμικών εξοπλισμών και των πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας. Ο όρος παραίτηση από την ασυλία της Εθνικής Κυριαρχίας δεν είναι μόνον ο αυστηρότερος της σύμβασης, αλλά με αυτόν τον όρο παραβιάζονται θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου σε όλα τα επίπεδα. Ειδικότερα, παραβιάζει την θεμελιώδη αρχή του σεβασμού της κυριαρχίας του κράτους, απειλεί, θέτει σε κίνδυνο και προσβάλλει στον πυρήνα τους τα κυριαρχικά δικαιώματα, την ίδια την κυριαρχία και την υπόσταση της Χώρας (Κασιμάτης, Οι Συμφωνίες Δανεισμού της Ελλάδας με την Ε.Ε. και το Δ.Ν.Τ., του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, 2010 σελ. 25).
Επίσης, η Χώρα μας παραιτείται από όλες τις νομικές διαδικασίες (ενστάσεις, αγωγές) σχετικά με την κατάσχεση των περιουσιακών της στοιχείων. Επιπλέον δε, συμφωνείται ως εφαρμοστέο δίκαιο το αγγλικό που επιτρέπει την παραίτηση ενός κράτους από την ασυλία (σε αντίθεση π.χ. με άλλα δίκαια, όπως το ελληνικό). Η παραίτηση αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τα αρθ. 1 (περί εθνικής κυριαρχίας) και 26 του Σ. (διάκριση εξουσιών σε νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική), καθώς κανένα όργανο του Κράτους (ούτε καν το Κοινοβούλιο, ακόμα και με αυξημένη πλειοψηφία) δεν έχει αρμοδιότητα να παραιτηθεί από ασυλία που αφορά την περιουσία που έχει ταχθεί για Δημόσιο Σκοπόκαι να δεσμεύσει με αυτό τον τρόπο τις μελλοντικές γενιές.
Πολλώ δε μάλλον δεν νομιμοποιούνται να δεσμεύσουν μ’ αυτό τον τρόπο την κρατική περιουσία και τις μελλοντικές γενιές ο Υπουργός Οικονομικών, κος Γεώργιος Παπακωνσταντίνου και ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, κος Γεώργιος Προβόπουλος με τις υπογραφές των οποίων, και μόνον, τέθηκε σε ισχύ η δανειακή σύμβαση. Κανονικά βάσει του Ελληνικού Συνταγματικού Δικαίου ο ΠτΔ υπογράφει τις διεθνείς Συνθήκες και η Βουλή τις κυρώνει με νόμο.
Στην περίπτωση του Μνημονίου με το άρθρο 4 του ν. 3845/2010 προβλεπόταν κύρωση όλων των δανειακών συμβάσεων και μνημονίων από την Βουλή και μετά από μόλις τρεις μέρες με το άρθ. 9 του Ν.3847/2010 τροποποιήθηκε η ως άνω διάταξη, έτσι ώστε, αφαιρώντας την νομοθετική αρμοδιότητα της Βουλής, αυτές να ισχύουν από την υπογραφή τους και να αρκεί απλώς «συζήτηση και ενημέρωση»,γεγονός το οποίο, επιπλέον, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το Σύνταγμα, είτε βάσει του άρθρου 28 §2 που απαιτεί αυξημένη πλειοψηφία των 180 βουλευτών για την κύρωση διεθνών συμβάσεων, είτε βάσει του άρθρου 36§2 του Συντάγματος, που απαιτεί την απόλυτη πλειοψηφία για την κύρωση με τυπικό νόμο από τη Βουλή των διεθνών συνθηκών οικονομικής συνεργασίας που επιβαρύνουν τους Έλληνες. Κατά συνέπεια υφίσταται διπλή Συνταγματική παραβίαση, αφού όχι μόνο δεν υπεγράφη νομίμως η εν λόγω σύμβαση αλλά δεν κυρώθηκε και ποτέ.
Μάλιστα στη σύμβαση απαιτείται γνωμοδότηση του Νομικού Συμβούλου του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του Νομικού Συμβούλου του Υπουργείου Οικονομικών, την εγκυρότητα της οποίας διαβεβαιώνει η ελληνική κυβέρνηση » [άρθ. 3 (4) (α) της Σύμβασης] με την οποία πιστοποιείται, ότι η σύμβαση αυτή δεν έρχεται σε αντίθεση με καμία διάταξη του συντάγματος ή νόμου που ισχύει ή θα ισχύσει στο μέλλον. Πέραν της προφανούς αναλήθειας της συγκεκριμένης γνωμοδότησης, η βεβαίωση αυτή χρησιμοποιείται προκειμένου οι δανειστές μας να ζητήσουν πίσω εντόκως τα χρήματα που κατέβαλαν, ακόμα και αν η σύμβαση αυτή κριθεί άκυρη ως αντίθετη με το ελληνικό Σύνταγμα. Ενώ αντίθετα, αν η σύμβαση κριθεί άκυρη ως αντισυνταγματική για κάποιον από τους δανειστές μας, αυτοί αποδεσμεύονται χωρίς καμμία κύρωση.
Η σύμβαση βρίθει αντίστοιχων λεόντειων όρων υπέρ των δανειστών εις βάρος, όμως, της Ελλάδας, κατά παραβίαση της αρχής της συμβατικής ισότητας:
- Οι δανειστές, ένας ή όλοι, μπορούν να μεταβιβάσουν με οποιοδήποτε τρόπο, σε οποιοδήποτε τρίτο τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις που έχουν από τη Σύμβαση δανεισμού, ενώ η Ελλάδα, ως οφειλέτρια,δεν μπορείούτε να αρνηθεί μια τέτοια μεταβίβαση ούτε να μεταβιβάσει μέρος ή όλο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της από την Σύμβαση προς τρίτο [αρθ. 2(3) σε συνδυασμό με το αρθ. 13]
- Με το άρθρο 4 (2) της δανειακής σύμβασης εγγυούμαστε ότι το σύνολο της δημόσιας περιουσίας θα αξιοποιηθεί προνομιακά για την εξασφάλιση του δανείου. Μάλιστα συναλλαγές που πραγματοποιούνται επί δημόσιας περιουσίας (εκποίηση, αξιοποίηση δημοσίου πλούτου, μακρόχρονη ενοικίαση) πρέπει να γίνονται προς εξασφάλιση της δανειακής σύμβασης, δηλαδή των απαιτήσεων των δανειστών μας. Με δεδομένο μάλιστα ότι το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του δανείου θα καλύψει παλαιότερα ληξιπρόθεσμα δάνεια (Βλ. κατωτέρω Πινακα Ι, σελ.8) που δεν διέθεταν ανάλογες εγγυήσεις, στην πραγματικότητα με το καινούργιο δάνειο προσφέρουμε άνευ ουσιώδους ανταλλάγματος και προς βλάβη της δημόσιας περιουσίας εξασφαλίσεις στους δανειστές μας.
- Σημειωτέον, ότι αποφασίστηκε να προστεθεί και 0,5% ποσοστό του δανείου από την Ε.Ε. (80 δις από τα συνολικά 110 δις που λάβαμε) ως εφάπαξ ποσό αμοιβής για υπηρεσίες και κάλυψη λειτουργικών δαπανών των δανειστών μας («έξοδα φακέλου»),το οποίο ανέρχεται στο ποσό 400.000.000 ευρώ!!! (Επ. Μαριάς, Νομικό Βήμα, 2010, σελ. 2211) Το ποσό αυτό υπερβαίνει τις μειώσεις συντάξεων για το έτος 2010.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Η Ελλάδα θα μπορούσε να ιδρύσει μια Τράπεζα Ειδικού Σκοπού, όπως η Γερμανική Κρατική ΤράπεζαKFW, προκειμένου να δανείζεται φθηνά από την ΕΚΤ και να αξιοποιεί τα κεφάλαια αυτά για την αναχρηματοδότηση του ελληνικού χρέους με χαμηλά επιτόκια, μειώνοντας έτσι τους υπέρογκους ετήσιους τόκους που καταβάλλει η Ελλάδα στους δανειστές της και ενισχύοντας ταυτόχρονα την ανάπτυξη της χώρας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, αφού σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2011 η Ελλάδα θα καταβάλει 15,9 δις ευρώ για τόκους, ενώ για το διάστημα 2011-2014 θα καταβάλει σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ 71 δις ευρώ για τόκους (ΔΝΤ,Εκθεση 10/110,5-5-2010, σελ. 125).
Μας λένε, ότι τα μέτρα αυτά δικαιολογούνται λόγω της έκτακτης κατάστασης οικονομικής ανάγκης, που βρίσκεται η χώρα, όμως το διεθνές δίκαιο δικαιολογεί και άλλους δρόμους:
- την στάση πληρωμών του χρέους έναντι των δανειστών,
- τον λογιστικό έλεγχό το χρέους,
- τον προσδιορισμό του νόμιμου χρέους (αν και στην έκταση που υφίσταται) και συμψηφισμό του νόμιμου χρέους, όπως θα προκύψει κατόπιν λογιστικού ελέγχου, με ανταπαιτήσεις που έχει η Χώρα μας κατά των δανειστών μας π.χ. πολεμικές αποζημιώσεις, κατοχικό δάνειο, ρήτρες μη τήρησης συμβατικών όρων σε προγράμματα εξοπλισμών κ.λ.π.
- την άρνηση ή την ριζική αναδιαπραγμάτευση του συνολικού χρέους, λαμβάνοντας υπ΄ όψιν τις οικονομικές και νομισματικές παραμέτρους.
Συναφείς προς τα ανωτέρω, ήταν και οι αποφάσεις, που κατά περίπτωση επιλέχθηκαν από τα δικαστήρια της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Λετονίας, αλλά και από το δικαιοδοτικό όργανο της Παγκόσμιας Τράπεζας για την περίπτωση της Αργεντινής κ.α.
Θα πρέπει όμως να σημειώσουμε, ότι ήδη υπάρχει ιστορικό προηγούμενο στην χώρα μας! Το 1938 μετά από προσφυγή της Βελγικής Κυβέρνησης για χρέη της Ελλάδας προς την Βελγική Τράπεζα ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου του Διεθνούς Δικαίου, που είχε ιδρυθεί από την Κοινωνία των Εθνών (πρόδρομό του ΟΗΕ) ο νομικός εκπρόσωπος του Ελληνικού Κράτους της κυβέρνησης Ιωάννη Μεταξά, Ιωάννης Γιούπης ανέφερε προς υπεράσπιση της Ελλάδος τα εξής:
«Ενίοτε μπορεί να υπάρξει μια έκτακτη κατάσταση, η οποία κάνει αδύνατο για τις Κυβερνήσεις να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους προς τους δανειστές και παράλληλα προς τον Λαό τους. Οι πόροι της χώρας είναι ανεπαρκείς για να εκπληρώσουν και τις δύο υποχρεώσεις ταυτόχρονα. Είναι αδύνατον να πληρώσει μια Κυβέρνηση το χρέος, και την ίδια στιγμή να παρασχεθεί στον λαό η κατάλληλη διοίκηση και οι εγγυημένες συνθήκες για την ηθική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στα δύο. Και φυσικά, το καθήκον του Κράτους να εξασφαλίσει την εύρυθμη λειτουργία των βασικών δημοσίων υπηρεσιών, ΥΠΕΡΤΕΡΕΙ έναντι της πληρωμής των χρεών της. Από κανένα κράτος δεν απαιτείται να εκπληρώσει, μερικά ή ολικά, τις χρηματικές του υποχρεώσεις, αν αυτό ΘΕΤΕΙ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ τη λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών του, κι έχει σαν αποτέλεσμα την αποδιοργάνωση της διοίκησης της χώρας. Στην περίπτωση που η αποπληρωμή των χρεών θέτει σε κίνδυνο την οικονομική ζωή και τη διοίκηση, η Κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να διακόψει ή και να μειώσει την εξυπηρέτηση του χρέους». (Yearbook of the International Law Commission, 1980, vol. ΙΙ, chapter III, C2 article 33, σελ. 37, 38 &Yearbook of the International Law Commission, 1980, vol. Ι, σελ. 158, § 19)
Συνεπώς, κατά την πρόταση του Ιωάννη Γιούπη, όταν τα κράτη βαρύνονται με υποχρεώσεις έναντι των οφειλετών τους, τις οποίες δεν μπορούν να εκπληρώσουν παράλληλα με τις υποχρεώσεις τους έναντι του λαού τους, είναι υποχρεωμένα να ικανοποιήσουν κατά προτεραιότητα τις βασικές κοινωνικές ανάγκες, έστω και με βλάβη των πιστωτών.[Permanent Court of International Justice (PCIJ). Series C, no 87 (1938-1939). 187 κ.ε.,ιδίωςσ. 205 κ.ε.].
Και μόνο την επίκληση της «κατάστασης ανάγκης» (state of necessity) της Επιτροπής Διεθνούς Δικαίου του ΟΗΕ να λάβουμε υπόψιν (1613η Συνάντηση, 17η Ιουνίου 1980), η οποία λέει ότι «ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να αναγκαστεί να κλείσει σχολεία, πανεπιστήμια, δικαστήρια, να εγκαταλείψει τις δημόσιες υπηρεσίες, επιφέροντας χάος και αναρχία στην κοινωνία, μόνο και μόνο για να εξασφαλίσει κονδύλια αποπληρωμής δανείων σε ξένους και ντόπιους δανειστές», θεμελιώνεται το δικαίωμα άρνησης πληρωμής όχι μόνο του «επαχθούς»/«απεχθούς» χρέους, αλλά και γενικά του δημόσιου χρέους.
Κατά συνέπεια ο προσδιορισμός των μορφών και του ύψους του συγκεκριμένου χρέους αποτελεί μείζον πολιτικό ζήτημα και συνδέεται με την αποκάλυψη όλων εκείνων των δανειακών συμβάσεων, τοκογλυφικών δανείων, παροχής κρατικών εγγυήσεων σε δάνεια τρίτων, αδιαφανείς και κρυφές συναλλαγές σε εξοπλιστικά προγράμματα, δημόσιες προμήθειες,έργα.
Παρόμοιος εθιμικός κανόνας κατά τον οποίο τα κράτη μπορούν να επικαλεστούν κατάσταση ανάγκης ως λόγο μη συμμόρφωσης σε διεθνείς τους υποχρεώσεις, έχει ήδη αναγνωριστεί από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, εφόσον αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να εξασφαλιστεί ένα ζωτικό τους συμφέρον έναντι άμεσου και επικείμενου κινδύνου (JudgmentoftheInternationalCourtofJusticeof 25 September 1997,Gabcikovo-NavigarosProject- Hungrary/Slovakia).
Με βάση αυτά τα επιχειρήματα, το Διεθνές Δικαστήριο Διεθνούς Δικαίου της Κοινωνίας των Εθνών δικαίωσε την Ελλάδα. Το σπουδαιότερο όμως είναι το εξής: Σε αυτό το νομικό δεδομένο (Νομικά Επιχειρήματα, Δικαστική Απόφαση), στηρίχθηκε το 2003 ο Πρόεδρος της Αργεντινής Νέστωρ Κίρσνερ, για να διαγράψει το μεγαλύτερο μέρος του Δημόσιου Χρέους της Αργεντινής και να σώσει την χώρα του από τα νύχια του ΔΝΤ.
Η ΖΟΦΕΡΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Ακόμη και με τις παραδοχές του ίδιο του ΔΝΤ, το χρέος από 119% του ΑΕΠ που βρίσκεται σήμερα (2010), θα εκτιναχθεί το 2013, τελευταίο έτος του προγράμματος στήριξης, μεταξύ 150-177% του ΑΕΠ και αυτό υπό την προϋπόθεση, ότι θα υπάρξει ήπια ανάκαμψη της οικονομίας και ότι «…οι Αρχές θα εξακολουθήσουν να προωθούν ισχυρές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις… και ότι η χώρα θα αποκτήσει πρόσβαση στις αγορές με ικανοποιητικούς όρους» (IMF, Greece, Request fro Stand-By Arrangement Prepared by the European Department in Consultation with Other Departments. EBS/10/77, ApprovedbyPoulM. ThomsenandMartinMuhleisenMay 5, 2010, s. 18,36). Εάν όλα πάνε καλά, επομένως, και αν ληφθούν πρόσθετα μέτρα στην γνωστή κατεύθυνση και αφού θα έχουμε κατεδαφίσει το Κοινωνικό Κράτος (άρθρο 25 παρ. 1 Συντάγματος) και διαλύσει την κοινωνική συνοχή, θα καταφέρουμε να αυξήσουμε το Δημόσιο Χρέος κατά το ήμισυ! (Εφημερίδα Δ.Δ. 2/2010, σελ. 162, Γ. Κατρούγκαλος, Αν. Καθηγητής Δ.Π.Θ.). Με λίγα λόγια:
- Δανειζόμαστε με 5% ή 6% επιτόκιο για να εξυπηρετήσουμε δάνεια που έχουν συναφθεί ακόμη και με ποιο ευνοϊκούς όρους π.χ. με επιτόκιο περίπου 3%,
- Ο αναποτελεσματικός αυτός δανεισμός έχει ως βασική λογική την καθυστέρηση της στάσης πληρωμών, ώστε να διασωθούν οι ξένες (ιδίως Γερμανικές) Τράπεζες που θα χρησιμοποιήσουν τον χρόνο που εμείς εξοικονομούμε, δανειζόμενοι εκ μέρους τους, ώστε να προλάβουν να πουλήσουν τα ομόλογά μας. Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί ότι η Γερμανική Κρατική Τράπεζα KFW, ενώ δανείζεται με επιτόκιο 1% από την ΕΚΤ, χορηγεί εν συνεχεία στην Ελλάδα δάνεια ύψους 22,3 δις ευρώ με επιτόκιο 5% ή 6%, ανάλογα με τον χρόνο αποπληρωμής τους. Δεν είναι, λοιπόν, τυχαία η άρνηση της Γερμανίας για την διάσωση της Ελλάδας κατ΄εφαρμογή της ρήτρας αλληλεγγύης (αρ. 122 παρ. 2 ΣΛΕΕ), επειδή δήθεν δεν προβλέπεται από τις συνθήκες της Ε.Ε. (ιδίως από το άρθρο 125 ΣΛΕΕ) αφού απέβλεπε στην ραγδαία πτώση του ευρώ, που συνιστούσε στην τόνωση των γερμανικών εξαγωγών. Αυτές, μάλιστα, επωφελήθηκαν από την πτώση του ευρώ λόγω της κρίσης του ελληνικού χρέους (LeFigaro, 14/15-8-2010, σελ. 23). Αυξήθηκαν δε κατά 18,2% το πρώτο εξάμηνο του 2010 και έφτασαν το ποσό των 458,4 δις ευρώ (LeMonde,14-8-2010, σελ.10) .
Επομένως, η υπογραφή του Μνημονίου και της Σύμβασης Δανειακής Διευκόλυνσης οδηγεί:
- Στην απαλλαγή των ευρωπαϊκών τραπεζών από το «τοξικό» ελληνικό χρέος και τη μεταφορά του σε χώρες της ΕΕ, στο ΔΝΤ και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα απ’ όπου θα γίνει η διαχείριση του.
- Στην αλλαγή του δικαίου που διέπει το χρέος από το ελληνικό στο αγγλικό, καταργώντας το μέχρι τώρα πλεονέκτημα της Ελλάδας, δηλαδή την ασυλία που προβλέπει το Ελληνικό Δίκαιο και αφορά στην προστασία της εθνικής κυριαρχίας. Και επιπλέον, παρότι επελέγη το αγγλικό δίκαιο, στο οποίο επίσης προβλέπεται η ασυλία του κράτους που δανείζεται, δυστυχώς, όμως η δανειακή σύμβαση υπεγράφη με οικειοθελή ρητή παραίτηση από αυτό το δικαίωμα.
- Στην επιβάρυνση του ελληνικού χρέους με εμπράγματες ασφάλειες επί του ελληνικού δημοσίου ακυρώνοντας το μέχρι σήμερα εξαιρετικό πλεονέκτημα της Ελλάδας, η οποία δανειζόταν χωρίς να παραχωρεί ως εγγύηση την ακίνητη περιουσία της.
- Στην εποπτεία και τον έλεγχο της ελληνικής οικονομίας και την υποχρέωση της Ελλάδας να υπακούει στις υποδείξεις των δανειστών της, ώστε να εξασφαλιστεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό η αποπληρωμή των δανείων της προς αυτούς.
Ήδη σήμερα ετοιμάζεται η «αξιοποίηση» (δηλαδή το ξεπούλημα) της δημόσιας περιουσίας προς όφελος των δανειστών και υπό τον πλήρη έλεγχό τους. Όταν αυτό συμβεί οι εταιρείες, που θα αποκτήσουν την ιδιοκτησία ή θα αναλάβουν τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας θα έχουν αποκτήσει ισχυρά δικαιώματα.
ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Παρακάτω, παραθέτουμε ενδεικτικώς οικονομικά στοιχεία εν σχέσει με το χρέος και την αποπληρωμή του
ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Λήξη Ομολόγων 2010-2013, με ημερομηνία καταγραφής της 29.04.2010, σε δις ευρώ προγραμματισμός εκταμίευσης μηχανισμού στήριξης
| Έτος | Λήξη ομολόγων συνολικά | Δάνεια ΔΝΤ-ΕΕ |
| 2010 | 15,80 | 38,00 |
| 2011 | 31,30 | 40,00 |
| 2012 | 31,70 | 24,00 |
| 2013 | 24,90 | 8,00 |
| Σύνολο | 103,70 | 110,00 |
Πηγή: Bloomberg – Υπουργείο Οικονομικών (προσχέδιο προϋπολογισμού)
Σύμφωνα με τον Πίνακα Ι, ο δανεισμός της Ελλάδας από το μηχανισμό στήριξης για τα έτη 2010-2013 εξυπηρετεί αποκλειστικά και μόνο την αποπληρωμή των πιστωτών της, αφού λήγουν ομόλογα συνολικής αξίας 103,7 δις ευρώ και δανείζεται 110 δις ευρώ (τα 110 δις ευρώ του ταμείου στήριξης, είναι ουσιαστικά τα 103,7 δις ευρώ που χρωστάμε. Επομένως, είναι προφανές ότι το Δάνειο δεν εξυπηρετεί την πληρωμή συντάξεων, μισθών ή άλλων κρατικών δαπανών, αλλά τη διάσωση των ευρωπαϊκών τραπεζών, οι οποίες είναι οι κύριοι δανειστές μας (ακριβώς για τα λόγο αυτό συμμετέχει στα 110 δις ευρώ με 73% η Ευρωζώνη, ενώ το ΔΝΤ μόλις με 27%.
* Πρόβλεψη υπουργείου οικονομικών
** Έλλειμμα με την εφαρμογή του προγράμματος, σύμφωνα με το υπουργείο – ΑΕΠ όχι από τους πίνακες, αλλά από την αφαίρεση της προβλεπόμενης από το υπουργείο ύφεσης
Σημείωση: Δεν υπολογίζουμε την επί πλέον επιδείνωση του ελλείμματος από τα δημόσια ιδρύματα, όπως ανακοινώθηκε.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Ανεργία επί συνολικά απασχολουμένων 4.940.000 ατόμων
| Μεγέθη | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| Ποσοστό | 11,6% | 14,5% | 15,0% | 14,6% |
| Άνεργοι | 573.040 | 716.300 | 741.000 | 721.240 |
Πηγή: Υπουργείο Οικονομικών – Προβλέψεις
Όσον αφορά τώρα την ανεργία, η μελλοντική της εξέλιξη αποτυπώνεται με μελανά χρώματα, ακόμη και από την συντηρητική επίσημη πρόβλεψη του Υπουργείου Οικονομικών με αποτέλεσμα την διάβρωση του κοινωνικού ιστού.
Περαιτέρω, τα «παραδείγματα» των χωρών, στις οποίες δραστηριοποιήθηκε στο παρελθόν («φορο-εισπρακτικά») το ΔΝΤ, δεν επιτρέπουν καμία απολύτως αμφιβολία, σε σχέση με τη σκόπιμη δημιουργία ανεργίας (συμπίεση των μισθών κλπ), καθώς επίσης με τα αποτελέσματά της στις ανθρώπινες κοινωνίες. Με τους φόρους να αποτελούν μία από τις σημαντικότερες αιτίες της ύφεσης, του (φορολογικού) πληθωρισμού και της ανεργίας (υπολογίζεται ότι σε σύνολο 800.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων θα κλείσουν μέχρι το τέλος του 2011 περίπου 175.000, αυξάνοντας τους ανέργους κατά 300.000, δηλαδή στο 20% των απασχολουμένων και όχι στο 15% που θεωρεί η κυβέρνηση), θεωρούμε ότι, η μεταφορά πόρων από τον ιδιωτικό τομέα στο δημόσιο (και από εκεί στην Τρόικα), χωρίς καμία απολύτως πιθανότητα διάσωσης της χώρας μας από τη χρεοκοπία, είναι τουλάχιστον εγκληματική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ότι θα περικοπούν κατά 500 εκ. ευρώ το 2012 τα επιδόματα ανεργίας, ενώ ο αριθμός των ανέργων θα έχει εκτιναχθεί λόγω της ύφεσης, την οποία, μάλιστα, θα επιτείνει η προβλεπόμενη περικοπή των δημοσίων επενδύσεων για κάθε ένα από τα έτη 2010-2012 κατά 500 εκ ευρώ.
Τέλος, παρακάτω παραθέτουμε τα οικονομικά μεγέθη, που προκύπτουν από το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2011. Τουλάχιστον από την αύξηση των δαπανών, αλλά και του ελλείμματος, φαίνεται καθαρά η αποκλειστική ευθύνη των όσων διαχειρίστηκαν το Ελληνικό χρήμα.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Εξέλιξη ΑΕΠ, εσόδων, δαπανών και ελλειμμάτων (των ζημιών δηλαδή του κράτους) σε εκ. ευρώ, στην Ελλάδα
| ΕΤΟΣ | ΑΕΠ* | Έσοδα | Δαπάνες | Έλλειμμα | Δημόσιο Χρέος** | Ποσοστό επί ΑΕΠ |
| 2003 | 153.045 | 37.500 | 40.735 | -3.235 | 179.008 | 117,00% |
| 2004 | 164.421 | 40.700 | 45.414 | -4.714 | 198.832 | 120,90% |
| 2005 | 196.609 | 42.206 | 48.685 | -6.479 | 209.723 | 118,90% |
| 2006 | 213.085 | 46.293 | 50.116 | -3.823 | 224.162 | 105,10% |
| 2007 | 228.180 | 49.153 | 55.733 | -6.580 | 237.742 | 104,20% |
| 2008 | 239.141 | 51.680 | 61.642 | -9.962 | 260.439 | 108,90% |
| 2009 | 237.494 | 48.491 | 71.810 | -30.866 | 298.524 | 125,68% |
| 2010 | 231.000 | 52.700 | 66.188 | -19.473 | 340.680 | 147,48% |
Πηγή: Υπουργείο Οικονομικών (εκτιμήσεις σελ. 49 και 64)
* ΑΕΠ 2005 αναθεωρημένο, δηλαδή 20% περίπου αυξημένο σε σχέση με το 2004, μετά την πρόσθεση εσόδων από την «μαύρη οικονομία» εκ μέρους της κυβέρνησης, η οποία είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθεί το ποσοστό του ελλείμματος και να βρεθεί εντός του συμφώνου σταθερότητας της Ε.Ε. για πρώτη και τελευταία φορά (ουσιαστικά, υποθετικό ΑΕΠ).
** Χρέος κεντρικής κυβέρνησης
Το ΑΕΠ μας αυξήθηκε από το 2003 έως το 2009 κατά 51% περίπου, ενώ τα δημόσια έσοδα κατά 40%, οι δαπάνες κατά 62% και το έλλειμμα σχεδόν κατά 7 φορές. Η διαφορά της αύξησης των εσόδων, σε σχέση με την αύξηση του ΑΕΠ, είναι σε τέτοιο βαθμό «μη ισορροπημένη», επειδή η μεγέθυνση του ΑΕΠ προήλθε κυρίως από την προς τα πάνω «αναθεώρηση» των στοιχείων (παρά το ότι σήμαινε αυξημένες «εκροές» προς τα ταμεία της Ε.Ε., αφού προσδιορίζονται ως ποσοστό επί του ΑΕΠ) και όχι από πραγματική ανάπτυξη.
Συμπερασματικά λοιπόν, αφενός μεν έχει εξαντληθεί η φοροδοτική ικανότητα των Ελλήνων, αφετέρου η συνεχώς μεγαλύτερη φορολόγηση οδηγεί με ασφάλεια σε μία κλιμακούμενη ύφεση η οποία, σε συνδυασμό με το φορολογικό πληθωρισμό ύψους τουλάχιστον 6%, με τα υψηλά ,επιτόκια (ύψους επίσης 6%), με τις μειωμένες ονομαστικές και πραγματικές αμοιβές των εργαζομένων, με την τεράστια ανεργία, με το κλείσιμο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με την απελευθέρωση των αγορών μας (εκποίηση ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΕΥΑΘ, ΟΣΕ κ.α στους δανειστές), με την ιδιωτικοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών (Λιγνίτη, Νικελίου, Χρυσού, Πετρελαίου, Φυσικού Αερίου κλπ) προς όφελος των δανειστών, καθώς επίσης και με την ανυπαρξία αναπτυξιακών προγραμμάτων, θα οδηγήσει την Ελλάδα μετά βεβαιότητας σε οικονομική, κοινωνική και πολιτική αποσύνθεση.
Επομένως, η πιστή τήρηση του μνημονίου θα μας οδηγήσει χωρίς την παραμικρή αμφιβολία σε ένα σκόπιμα μονοδρομημένο αδιέξοδο, το οποίο οφείλουμε πάση θυσία να αποφύγουμε πληρώνοντας αμέσως το ΔΝΤ, από το οποίο έχουμε λάβει 8 δις ευρώ μέχρι σήμερα και αναζητώντας νέους δρόμους.
ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ
Θεωρώντας, όπως θα τεκμηριώσουμε στη συνέχεια ότι, η ελαχιστοποίηση του δημοσίου χρέους αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα, θα εξετάσουμε συνοπτικά τις δυνατότητές μας. Στα πλαίσια αυτά, ο Πίνακας ΙV που ακολουθεί βοηθάει στην κατανόηση τους θέματος, για το οποίο αναζητούνται λύσεις:
ΠΙΝΑΚΑΣ ΙV: ΑΕΠ 2009-2011, τόκοι δημοσίου χρέους, ποσοστό τους επί του ΑΕΠ, ελλείμματα και ποσοστό των τόκων επί των ελλειμμάτων
| ΑΕΠ | Ποσόν | Τόκοι | Ποσοστό* | Έλλειμμα | Τόκοι/Έλλειμμα** |
| ΑΕΠ 2009 | 237.494 | 12.325 | 5,19% | 32.299 | 38,15% |
| ΑΕΠ 2010 | 227.994 | 13.209 | 5,79% | 18.467 | 71,53% |
| ΑΕΠ 2011 | 222.066 | 15.800 | 7,12% | 16.877 | 93,62% |
* Ποσοστό των τόκων επί του ΑΕΠ
** Ποσοστό τόκων ως προς το έλλειμμα
Πηγή: Προσχέδιο προϋπολογισμού 2011
Όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙV, οι τόκοι του 2011 αντιστοιχούν σχεδόν στο σύνολο των ελλειμμάτων. Επομένως, ένας ενδεχόμενος “μηδενισμός” του χρέους, θα σήμαινε την ίδια στιγμή ανάλογο μηδενισμό των ελλειμμάτων και είσοδο της χώρας μας σε πλεονασματικούς απολογισμούς.
Η υπέρβαση όμως της παρούσας κατάστασης δεν ανήκει μόνο στο πεδίο της νομικής ή της οικονομικής επιστήμης, αλλά εναπόκειται πλέον και στον Ελληνικό Λαό με πίστη και βούληση για αγώνα να αναζητήσει πολιτική λύση.
Παρότι λοιπόν δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Δανειακή Σύμβαση και το Μνημόνιο θα θεωρηθούν άκυρα στο μέλλον, αποτελεί ΧΡΕΟΣ μας να τα ΑΚΥΡΩΣΟΥΜΕ ΤΩΡΑ .
Η ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΜΗ
Αθήνα, 05-06-2011
Ομάδα Νομικών και Οικονομολόγων της Λαϊκής Συνέλευσης της Πλατείας Συντάγματος
1ος ομιλητής: Κατρούγκαλος Γιώργος (Αναπληρωτής Καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, δικηγόρος στον Aρειο Πάγο και το Συμβούλιο της Επικρατείας με ειδίκευση στο δημόσιο δίκαιο και τα θεμελιώδη δικαιώματα και μεσολαβητής-διαιτητής του ΟΜΕΔ).
Ανάλυση των όρων της Δανειακής Σύμβασης: Η Δανειακή Σύμβαση είναι μια διεθνής συνθήκη ανάμεσα στην Ελλάδα, τις χώρες της ευρωζώνης και την ΕΚΤ που αφορά τα 80 από τα 110 δισ. ευρώ του δανείου. Για τα υπόλοιπα 30 δισ. που πήραμε από το ΔΝΤ δεν έγινε ξεχωριστή σύμβαση, για τον λόγο ότι το ΔΝΤ επιβάλλει την τήρηση των εντολών του ως προς την πολιτική που θα ακολουθηθεί με την μη καταβολή της επόμενης δόσης. Δηλαδή, εκβιάζει με τρόπο που «αν δεν εφαρμόσετε αυτά που λέμε δεν θα εισπράξετε την επόμενη δόση».
Μας επέβαλλαν τη διεθνή συνθήκη για να ρυθμίσουν τους όρους αποπληρωμής του παρόντος δανείου και για να περιορίσουν τα περιθώρια ελιγμών μας και εθνικής διαπραγμάτευσης για το υπόλοιπο κομμάτι του δανείου.
Η Δανειακή Σύμβαση έχει πολλά προβλήματα συνταγματικότητας. Καταρχάς, αρχικά με τον νόμο που ενσωμάτωσε τα μνημόνια προβλέφτηκε ότι και τα μνημόνια και οι δανειακές συμβάσεις θα έρχονται προς κύρωση στη Βουλή. Τρεις μέρες μετά προβλέφτηκε ότι δεν θα έρχονται προς ψήφιση παρά μόνο για συζήτηση! Ωστόσο, το Σύνταγμα προβλέπει ότι Συνθήκες που επιβάλλουν επιβαρύνσεις ατομικά στους πολίτες ή περιλαμβάνουν δεσμεύσεις που δεν μπορούν να περάσουν χωρίς νόμο, να κυρώνονται υποχρεωτικά από τη Βουλή.
Παρά την καθαρή αντισυνταγματικότητα, είναι φανερό ότι οι δανειστές μας επέμεναν να κατατεθεί η Δανειακή Σύμβαση στη Βουλή, γι’ αυτό κατατέθηκε στις 3 Ιουνίου 2010 και ένα χρόνο μετά δεν έχει έρθει να ψηφιστεί! Ο λόγος που δεν έχει έρθει προς ψήφιση ακόμα είναι ότι η Δανειακή Σύμβαση περιλαμβάνει όρους που είναι απαράδεκτοι και πρωτοφανείς από άποψη πολιτικής και συνταγματολογίας.
- Απαγορεύει την επαναδιαπραγμάτευση οποιοδήποτε μέρους του χρέους μεγαλύτερου από 250 εκ. ευρώ. Με τον τρόπο αυτό δεν μπορούμε να αναζητήσουμε δανεισμό από άλλη πηγή (π.χ. Νορβηγία, Κίνα), διότι σε μια τέτοια περίπτωση οι δανειστές μας θα έχουν τη δυνατότητα να καταγγείλουν τη σύμβαση και να ζητήσουν την επιστροφή όλων των δανεικών και μάλιστα τοκοφόρα!
- Η Συνθήκη υπάγει το σύνολο των δανειακών μας υποχρεώσεων στο αγγλικό Δίκαιο, το οποίο είναι το χειρότερο για τους οφειλέτες και το φιλικότερο για τους δανειστές.
- Η Σύμβαση περιλαμβάνει ρήτρα παραίτησης από τη λαϊκή κυριαρχία, γεγονός που είναι πρωτοφανές στην παγκόσμια οικονομική ιστορία και δεν έχει εφαρμοστεί ούτε σε χώρες του τρίτου κόσμου. Υπάρχει όρος ότι η Σύμβαση θα πρέπει να συνοδεύεται με τη Γνωμάτευση του Γενικού Συμβουλίου του κράτους η οποία θα αποδέχεται τη συμβατότητα με το εθνικό δίκαιο της ρήτρας αυτής. Αυτό αποτελεί μια πρόσθετη εξασφάλιση για τους δανειστές ότι στο μέλλον δεν πρόκειται να αμφισβητήσουμε την νομιμότητα της Σύμβασης ενώπιον κάποιου Διεθνούς Δικαστηρίου. Το άρθρο 14 της Συνθήκης περιλαμβάνει την «αμετάκλητη και άνευ όρων παραίτηση από κάθε ασυλία που έχει ή πρόκειται να αποκτήσει το ελληνικό κράτος σε ότι αφορά το ίδιο και τα περιουσιακά του στοιχεία. Η γνωμοδότηση του Γενικού Συμβουλίου που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της Σύμβασης ξεκαθαρίζει ότι «η παραίτηση αυτή αφορά ασυλία λόγω εθνικής κυριαρχίας ή διαφορετικά». Επομένως, δεν υποκείμεθα μόνο σε διεθνή έλεγχο όπως μετά την πτώχευση του 1893, αλλά ουσιαστικά έχουμε παραδώσει τα κλειδιά της χώρας στους δανειστές μας. Ο δε διεθνής έλεγχος που ακολούθησε την πτώχευση του 1893 δεν ήρθε ως επακόλουθο της πτώχευσης καθαυτής αλλά ως επακόλουθο της συντριπτικής μας ήττας από τους Τούρκους το 1897.
- Σύμφωνα με το Ελληνικό Σύνταγμα, το Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να είναι αντίθετο με τις Συνταγματικές διατάξεις. Η Σύμβαση είναι διπλά αντισυνταγματική: αφενός είναι αντίθετη στην τυπική διαδικασία της κύρωσης καθώς δεν ήρθε για ψήφιση και κύρωση στη Βουλή, και αφετέρου είναι αντισυνταγματική κατ’ ουσία καθώς δεν μπορεί να παραδοθεί η εθνική κυριαρχία, ούτε η ίδια η Βουλή δεν μπορεί να την παραδώσει.
Διέξοδοι σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο:
- Σύμφωνα με τη θεωρία του ανομιμοποίητου/επαχθούς/επονείδιστου χρέους τα κράτη μπορούν να αρνηθούν να πληρώσουν δανειακές συμβάσεις και χρέη που είναι αντίθετα με το Διεθνές Δίκαιο ή περιλαμβάνουν ανομιμοποίητους πολιτικά όρους. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικές οι πρωτοβουλίες για τη σύσταση επιτροπής λογιστικού ελέγχου για να δούμε πραγματικά τι χρωστάμε, με ποιους όρους και που πήγαν τα λεφτά αυτά.
- Επιπλέον, σύμφωνα με μια γενική αρχή του Διεθνούς Δικαίου επιτρέπεται στα κράτη να μην πληρώνουν τους δανειστές τους όταν βρίσκονται σε κατάσταση ανάγκης. Όταν ένα κράτος δεν μπορεί ταυτόχρονα να πληρώσει τους δανειστές του και να εκπληρώσει τις βασικές κοινωνικές λειτουργίες (π.χ. συντάξεις, άμυνα, παιδεία, δημόσια τάξη), έχει τη δυνατότητα να επιλέξει αυτό που αποτελεί την πρωταρχική του υποχρέωση: την υποχρέωση του απέναντι στους πολίτες. Αυτή η αρχή προβλήθηκε στην περίπτωση της Αργεντινής και παρόλο που αμφισβητήθηκε από τους δανειστές της ενώπιον των Διεθνών Διαιτητικών Δικαστηρίων, πρόσφατα το Διαιτητικό Δικαστήριο της Παγκόσμιας Τράπεζας (αδερφού θεσμού του ΔΝΤ) αποδέχτηκε τη λύση αυτή ως απόλυτα συμβατή με το Διεθνές Δίκαιο. Επομένως, οι λαοί και τα κράτη δεν αυτοκτονούν όταν πρέπει να διαλέξουν μεταξύ της εξυπηρέτησης των δανειστών τους και της επιβίωσής τους. Αυτό επιβάλλει άλλωστε η Δημοκρατία, η Λαϊκή κυριαρχία αλλά και το ένστικτο αυτοσυντήρησης.
2ος ομιλητής: Βαρουφάκης Γιάννης (οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο Αθηνών).
Ελληνική κρίση δεν υπάρχει, κρίση χρέους της Ελλάδας δεν υπάρχει. Το 1929 ξεκίνησε αυτό το φαινόμενο της κρίσης που παρουσιάζεται σήμερα. Η παγκόσμια καπιταλιστική κοινωνία κατάφερε να ξεφύγει από την κρίση που ξεκίνησε το 1929 μόνο με τον πόλεμο. Μετά το 1929 έγινε προσπάθεια να σχεδιαστεί η παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία και δημιουργήθηκε ένα «ευρώ» της εποχής, το λεγόμενο Bretton Woods (διασυνδεδεμένα νομίσματα με σταθερές ισοτιμίες). Ωστόσο, οι new dealers της εποχής είχανε μάθει (από την κρίση) ότι ένα «κοινό» νόμισμα από μόνο του με την πρώτη οικονομική κρίση θα καταρρεύσει και θα οδηγήσει σε μια σειρά από τραπεζικές κρίσεις και κρίσεις επενδύσεων και γι αυτό προσέθεσαν στο σύστημα ένα «μηχανισμό ανακύκλωσης πλεονασμάτων». Ο μηχανισμός αυτός θα έπαιρνε πλεονάσματα από τις πλεονασματικές περιοχές της «νομισματικής ένωσης» και θα τα μεταφέρει στις ελλειμματικές. Το σχέδιο Marshal ήταν κομμάτι αυτού του μηχανισμού, της ηγεμονικής προσπάθειας των Η.Π.Α. Για 20 χρόνια οι Η.Π.Α. είχαν εμπορικό πλεόνασμα και ένα μέρος (ίσως και 70%) το επανεπένδυαν στη Γερμανία και στην Ιαπωνία. Γιατί το έκαναν αυτό; Γιατί αν δεν επανεπένδυαν το πλεονάσματά τους στις ελλειμματικές περιοχές εκείνες δεν θα μπορούσαν να αγοράζουν τα προϊόντα τους – επομένως χρειάζεται ανακύκλωση πλεονασμάτων.
Το 1971 αυτό το σύστημα κατέρρευσε, διότι οι Η.Π.Α. μετά το Βιετνάμ δεν είχε πλέον πλεονάσματα. Τότε, αντί να «σφίξουν το ζωνάρι» όπως ζητάνε από εμάς, κάποιοι είχαν τη φαεινή ιδέα να πολλαπλασιάσουν το έλλειμμα! Κατάφεραν να διατηρήσουν ένα ολοένα και διογκούμενο έλλειμμα βάζοντας από το 1980 μέχρι το 2008 τους υπόλοιπους καπιταλιστές (Γερμανούς, Ιάπωνες, Άραβες, Κινέζους) στον κόσμο να στέλνουν χρήματα στις Η.Π.Α. Από 2-5 εκ. δολάρια έρεαν στη Ν. Υόρκη καθημερινά από τα υπόλοιπα καπιταλιστικά κέντρα – η ανακύκλωση γινόταν ανάποδα πλέον.
Στην πλάτη αυτών των μεταβιβάσεων κεφαλαίων στη Ν. Υόρκη χτίστηκε το «χρηματοπιστωτικό θαύμα» (ειρωνικά) των τελευταίων 25 χρόνων. Οι τραπεζίτες δημιούργησαν χρηματοπιστωτικά παράγωγα για να αυξήσουν τα κέρδη τους, και τα παράγωγα αυτά μετατράπηκαν σε ιδιωτικό χρήμα το οποίο χρηματοδότησε τον καπιταλισμό του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Τα παράγωγα αυτά από το 2000 που είχαν 70 τρισ. δολάρια αγοραία αξία σταδιακά μέχρι το 2007 απέκτησαν αξία 700 τρισ.! Το Α.Ε.Π. του πλανήτη είναι γύρω στα 60 τρισ., ο πλανήτης λοιπόν ήταν πολύ μικρός για να αντέξει την αξία των παραγώγων αυτών και γι αυτό κατέρρευσε με την κρίση του 2008 και το χρήμα αυτό εξαφανίστηκε! Οι τράπεζες, όμως, είχαν εθιστεί σε αυτό το χρήμα, ήταν το καύσιμό τους. Γι αυτό το λόγο τα κράτη έσπευσαν να αντικαταστήσουν αυτό το ιδιωτικό χρήμα με δημόσιο χρήμα και τότε δημιουργήθηκε το πρόβλημα του δημοσίου χρέους. Το πρόβλημα αυτό κάπου έπρεπε να ξεσπάσει, ξέσπασε αρχικά στο Ντουμπάι, τώρα στην Ελλάδα.
Θα μπορούσε να είχε ξεσπάσει κάπου αλλού, αν εμείς είχαμε χαμηλότερο δημόσιο χρέος θα ήμασταν το τρίτο ντόμινο που θα έπεφτε στην ευρωζώνη. Η ευρωζώνη, όμως, χτίστηκε στη βάση του συστήματος ανακύκλωσης πλεονασμάτων και δεν μπορούσε να αντέξει το βάρος μιας κρίσης. Η ευρωζώνη είναι σαν μια πολυκατοικία που δεν έχει κτιστεί για να αντέξει ένα μεγάλο σεισμό – σε ποιο διαμέρισμα θα αρχίσει η αποσάθρωση είναι λίγο τυχαίο και είναι και θέμα του ιδιοκτήτη του διαμερίσματος που το έχει κτίσει «λίγο περίεργα». Αλλά και να μην είχε ξεκινήσει η κατάρρευση από το «προβληματικό διαμέρισμα» της Ελλάδας, θα είχε αρχίσει η κατάρρευση από κάπου αλλού, π.χ. από την Πορτογαλία. Και θα ήμασταν εμείς που θα λέγαμε ότι δεν είμαστε σαν την Πορτογαλία, μέχρι που θα γινόμασταν – όπως άλλωστε έγινε και με την Πορτογαλία (που έλεγε ότι δεν είναι Ελλάδα μέχρι που έγινε).
Πως μπορούμε να βγούμε από την κρίση
Ο στόχος μου είναι να σας παρουσιάσω τον τρόπο που μπορούμε να βγούμε από την κρίση. Όχι εμείς, εμείς δεν μπορούμε να βγούμε από την κρίση, ούτε οι Πορτογάλοι, ούτε οι Ιρλανδοί, ούτε οι Ισπανοί. Ούτε μόνοι μας, ούτε με έξοδο από το ευρώ.
Η κρίση είναι μια σκοτοδίνη, όπως συμπαρέσυρε τον κόσμο σε μια απαίσια δεκαετία του 30, έτσι κινδυνεύουμε και εμείς. Το μόνο που μπορεί να σταματήσει την κρίση/σκοτοδίνη στην ευρωζώνη είναι ένας επανασχεδιασμός της ευρωζώνης στη βάση αυτών που έχουμε μάθει από το 1929 μέχρι σήμερα. Τίποτα δεν εγγυάται ότι η ευρωζώνη θα επιβιώσει, τίποτα δεν εγγυάται ότι εμείς θα έχουμε το ίδιο νόμισμα με την Γερμανία αύριο. Ωστόσο, πιστεύω ότι δεν θα φύγουμε εμείς από την ευρωζώνη αλλά η Γερμανία, για τον απλούστατο λόγο ότι αν φύγουμε εμείς πρώτοι, η Γερμανία γνωρίζει ότι μέχρι να φύγει εκείνη, μέσα σε 3 μόνο μέρες θα χάσει 1 τρισ. ευρώ. Για να σταματήσει αυτή η κατρακύλα, που θα είχε πολύ χειρότερο αρνητικό αντίκτυπο τόσο στην εργατική τάξη της Γερμανίας όσο και στην δική μας χρειάζεται να γίνουν 3 πράγματα.
- Να σταματήσουν να δίνουν «θαλασσοδάνεια» στην ελληνική, στην ιρλανδική, στην πορτογαλική κυβέρνηση τα οποία δεν μπορούν να ξεπληρώσουν και τα οποία δεν μπορούν να τα ρίξουν στην αναζωογόνηση της οικονομίας γιατί πρέπει να τα δίνουν στους πτωχευμένους τραπεζίτες (οι οποίοι τα κρατάνε διότι είναι ήδη πτωχευμένοι και φοβούνται την αυριανή μέρα). Η ενέργεια αυτή ξεκινά από τον Γερμανό εργαζόμενο και «χάνεται» σε μια μαύρη τρύπα. Αντί να δίνει το ταμείο σταθερότητας δάνεια σε μας σαν αυτά που πάνε να δώσουν τώρα, το ταμείο χρηματοπιστωτικής σταθερότητας να επανακεφαλοποιήσει τις τράπεζες της ευρωζώνης με αντάλλαγμα μετοχές. Οι τραπεζίτες δεν μπορούν να είναι πτωχευμένοι και να είναι και αφεντικά των τραπεζών τους.
- Σχετικά με το δημόσιο χρέος: δεν θέλουμε δάνεια, δεν θέλουμε επαναγορά χρέους, δεν θέλουμε να εγγυάται δάνεια ή να δίνει χρήματα ο Γερμανός εργαζόμενος με σκοπό να τα δίνουμε εμείς στους πτωχευμένους τραπεζίτες. Αν είναι να επιβιώσει η ευρωζώνη να αναλάβει το Κέντρο το κατά Μάαστριχτ (τουλάχιστον) νόμιμο χρέος. Να εξυπηρετήσει το χρέος και να εκδώσει ομόλογα δικά της η Ε.Κ.Τ. τα οποία να διαθέσει στις παγκόσμιες αγορές. Η Ελλάδα να εξυπηρετεί το δάνειο αυτό με 3% για 20 χρόνια. Έτσι θα ξεφουσκώσει το πρόβλημα χρέους σε όλη την ευρωζώνη.
- Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σε συνδυασμό με την Ε.Κ.Τ. να χρησιμοποιήσει αυτά τα ευρωομόλογα για να κάνει ένα νέο σχέδιο Marshal για ολόκληρη των ευρωζώνη που θα αποτελματώσει όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Κανένας δεν εγγυάται ότι θα τα κάνουν αυτά. Εμείς όμως πρέπει να πούμε όχι στα δάνεια και να τους πιέσουμε ώστε ή θα κάνουν τη λύση που προτείνουμε ή να αφήσουμε τους Γερμανούς να φοβηθούν και να βγουν από το ευρώ.
3ος ομιλητής: Δημήτρης Καζάκης (οικονομολόγος-αναλυτής με επαγγελματική διαδρομή σε επιχειρήσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό)
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε κρίση πολύ πριν μπει σε κρίση το ευρώ και η ευρωζώνη. Όταν μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, όλα τα εμπόλεμα κράτη βρέθηκαν καταχρεωμένα προς την μόνη χώρα πιστωτή που είχε απομείνει, τις ΗΠΑ, ο Κέινς ξάφνιασε με δυο καίριες προτάσεις: Αφενός, ισχυρίστηκε ότι τα χρέη είναι αδύνατο να εξυπηρετηθούν και προκειμένου να επιβάλλουν οι εξεγερμένοι λαοί τη διαγραφή τους, θα έπρεπε να πειστούν οι ΗΠΑ να προβούν αυτές σε διαγραφή των χρεωστικών τους απαιτήσεων. Αφετέρου, να καταργηθεί ο χρυσός κανόνας, οι σταθερές ισοτιμίες και το ιδιωτικά εκδιδόμενο χρήμα και οι οικονομίες να μεταβούν τάχιστα σε εθνικό νόμισμα που εκδίδει το οικείο κράτος με βάση τις ανάγκες του. Όταν τόλμησε να τα προτείνει για πρώτη φορά το 1920, αντιμετωπίστηκε ως «γραφικός» και ανόητος. Μα είναι δυνατόν να λειτουργήσει η οικονομία χωρίς σταθερό νόμισμα με παγκόσμιο αντίκρισμα; Θα εξαφανιστεί το διεθνές εμπόριο. Θα χαθούν οι αποταμιεύσεις και κανείς δεν θα θέλει να συναλλάσσεται με ένα πληθωριστικό εθνικό νόμισμα, το οποίο το μόνο που θα κάνει είναι να υποτιμάται διαρκώς. Βεβαίως ο «χρυσός κανόνας» εγκαταλείφθηκε μια δεκαετία αργότερα?
Σε ένα διεθνές πρόβλημα όπως είναι η κρίση σήμερα (αν και η ελληνική κρίση προηγείται της παγκόσμιας κρίσης, παρόλα αυτά σήμερα έχει συνυφανθεί), αν θέλουμε να δοθεί διεθνή λύση, η μόνη λύση που μπορεί να δοθεί είναι με βάση τα κριτήρια, τα συμφέροντα και τις προτεραιότητες που επιλέγουν οι ισχυροί, τα μεγάλα συμφέροντα, οι αγορές. Για να επιβάλλουν ή να παρέμβουν οι λαοί σε διεθνείς λύσεις θα πρέπει να ξεκινήσουν από το αυτονόητο, να διεκδικήσουν τη χώρα τους και την οικονομία τους. Αυτό ξεκίνησαν να κάνουν οι λαοί της περιοχής, μπορεί να μην ευοδωθεί η προσπάθειά τους, αλλά αυτό είναι το αυτονόητο. Λύση υπέρ των εργαζομένων και των εργατικών τάξεων δεν πρόκειται να υπάρξει, όσο και αν πιστεύουμε στις διεθνείς διαδικασίες και οικοδομήματα.
Υπάρχει μια λαθεμένη άποψη ότι δεν γνωρίζουμε το δημόσιο χρέος της χώρας. Αν και δεν ξέρουμε επακριβώς τη μορφολογία του και το συνολικό ύψος του, γνωρίζουμε το χαρακτήρα, τις διαστάσεις και τη δυναμική του δημόσιου χρέους της χώρας. Το δημόσιο χρέος έχει υπολογιστεί εδώ και πολλά χρόνια. Ο χαρακτήρας και η δυναμική του δημοσίου χρέους έχει μετατραπεί σε συνθήκες ευρώ σε μη βιώσιμο, δηλαδή δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να εξυπηρετηθεί. Για παράδειγμα, αν φανταστούμε ότι καταφέρνουμε να μειώσουμε το δημόσιο χρέος στο 10% του Α.Ε.Π. και ταυτόχρονα σταματήσουμε να δανειζόμαστε, τότε θα χρειαστούμε 30 χρόνια με πρωτογενές πλεόνασμα 5% του Α.Ε.Π. για να το ξεπληρώσουμε. Αυτή είναι η πραγματικότητα και η αριθμητική του δημόσιου χρέους.
Τι πρέπει να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε το χρέος:
Η 1η πρόταση είναι η συνεχιζόμενη πολιτική της κυβέρνησης με τα μνημόνια. Λέγεται ότι ο λογαριασμός του Μνημονίου «δεν βγαίνει». Ψέματα! Το Μνημόνιο εξαρχής σχεδιάστηκε με 2 επίπεδα ανάγνωσης. Το 1ο επίπεδο ανάγνωσης είναι οι επιφανειακοί/δημοσιονομικοί του στόχοι. Οποιοσδήποτε γνωρίζει αριθμητική γνωρίζει ότι αυτού του τύπου αριθμητική του Μνημονίου δεν βγαίνει, δεν πάει πουθενά, δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα της ελληνικής οικονομίας και γι αυτό είχε χαρακτηριστεί «άσκηση επί χάρτου» από διάφορους οικονομολόγους από την αρχή που είχε παρουσιαστεί. Σήμερα αποδεικνύεται αυτό. Το 2ο και πιο σημαντικό επίπεδο είναι το τι ακριβώς εξυπηρετεί το Μνημόνιο. Το μνημόνιο εγγυάται την εξυπηρέτηση ενός χρέους που δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί με ομαλό τρόπο από την ελληνική οικονομία/κοινωνία. Αυτός ήταν εξαρχής και ο στόχος του Μνημονίου, να οδηγήσει την κοινωνία και το ελληνικό κράτος σε τέτοιο αδιέξοδο, ώστε να μπορούν να πουν οι δανειστές μας αυτό που λένε τώρα: «Δεν μπορείτε; Πουλήστε!». Είναι η γνωστή ιστορία του τοκογλύφου που σε οδηγεί στην εξαθλίωση για να μπορεί να βάλει στο χέρι τα ασημικά του σπιτιού, τα οποία αναγκάζεσαι να τα πουλήσεις σε τιμή ευκαιρίας και με τους όρους που επιθυμεί ο τοκογλύφος. Μας έχουν πει ότι αν επαναδιαπραγματευτούμε το Μνημόνιο, αν επαναδιαπραγματευτούμε το χρέος, τότε κάτι μπορούμε να βγάλουμε. Βέβαια, αυτοί που το λένε, δεν μας λένε τι ακριβώς θα επαναπραδιαγματευτούμε στο Μνημόνιο. Για παράδειγμα, θα επαναδιαπραγματευτούμε τη μείωση των ήδη χαμηλών συντάξεων; Επιπλέον, αυτοί που λένε για επαναδιαπραγμάτευση γιατί δεν πρόταξαν από την πρώτη μέρα το ζήτημα της Δανειακής Σύμβασης; Γιατί κανένα πολιτικό κόμμα της Βουλής δεν ανέδειξε σε κεντρικό ζήτημα το γεγονός ότι συνολικά η χώρα πουλήθηκε! Τώρα, προχωράνε σε ένα ακόμη βήμα με το Μεσοπρόθεσμο: για να μας δώσουν τα επιπλέον λεφτά του δανείου θα πρέπει να προσημειώσουμε το σύνολο της δημόσιας περιουσίας.
Η 2η πρόταση είναι η αναδιάρθρωση. Μήπως μπορούμε να κάνουμε αναδιάρθρωση; Στην πραγματικότητα και όχι σύμφωνα με αυτά που διαδίδουν οι εφημερίδες ισχύουν τα εξής. Η μικρότερη χρονικά περίοδος διαπραγμάτευσης για αναδιάρθρωση χρέους είναι το λιγότερο 2 χρόνια (έχουν γίνει πάνω από 200 αναδιαρθρώσεις κρατικού χρέους στη διεθνή πρακτική). Επιπλέον, για να κάνεις αναδιάρθρωση χρειάζεται να ελέγξεις το πιστωτικό σύστημα και να έχεις δικό σου νόμισμα. Δεν έχει κάνει καμία χώρα αναδιάρθρωση χρέους χωρίς να έχει δικό της νόμισμα και πιστωτικό σύστημα ελεγχόμενο από την ίδια. Γιατί στη διαδικασία της αναδιάρθρωσης η οικονομία δέχεται τέτοια πίεση ρευστότητας που οδηγεί σε χρεωκοπία αν δεν έχει η χώρα δικό της πιστωτικό σύστημα και νόμισμα. Όπως ακριβώς έπαθε η Αργεντινή προσπαθώντας να αναδιαρθρώσει 100 δισ. $ χρέους το 2001. Οι διαπραγματευτές αναδιάρθρωσης χρέους έκαναν συνέδριο πριν 2 μήνες στη Στοκχόλμη, όπου ομόφωνα όλοι είπαν ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στο κόσμο αυτή τη στιγμή που δεν μπορεί να κάνει αναδιάρθρωση χρέους, πολύ περισσότερο με «κούρεμα», για 2 βασικούς λόγους. Πρώτον, η Ελλάδα είναι στο ευρώ και επομένως δεν έχει δικό της νόμισμα. Δεύτερον, γιατί της αλλάζουν συστηματικά τη νομική βάση του χρέους, καθώς η αναδιάρθρωση είναι κατά κύριο λόγο νομικοπολιτικό ζήτημα και όχι τόσο οικονομικό. Πρέπει να έχεις το δίκαιο με το μέρος σου για να κάνεις αναδιάρθρωση. Όταν αλλάζουν τη νομική βάση του Δικαίου όπως κάνουν με τη δανειακή σύμβαση (όπως εξήγησε ο Γ. Κατρούγκαλος), όπως θα κάνουν μελλοντικά με το ευρωομόλογο, τότε δεν υπάρχει κανένα περιθώριο διαπραγμάτευσης ή αναδιάρθρωσης.
Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν; Κατά τη γνώμη μου, άμεσα, πριν είναι πολύ αργά, πριν γίνει η κατάσταση μη ανατάξιμη να επιβάλλει ο ελληνικός λαός την μη αναγνώριση του χρέους και το σταμάτημα της πληρωμής του. Η μη αναγνώριση του χρέους δεν είναι μια ετσιθελική πράξη αλλά μια μονομερής πράξη ενός κυρίαρχου λαού που στηρίζεται στο Διεθνές Δίκαιο.
- Να προχωρήσουμε άμεσα σε καταγγελία ως απεχθή της Δανειακής Σύμβασης που επιβλήθηκε.
- Να ζητηθεί αποζημίωση από αυτούς που επιβάλλανε τη Δανειακή Σύμβαση στη χώρα, ενάντια σε κάθε έννοια εθνικού και διεθνούς Δικαίου.
- Να διατυπωθεί προειδοποίηση από τους συγκεντρωμένους Έλληνες της πλατείας στην κυβέρνηση και στους δανειστές ότι ο ελληνικός λαός δεν αποδέχεται κανενός είδους δέσμευση που έχει αναληφθεί στο όνομα του από την ελληνική κυβέρνηση, ούτε αναγνωρίζει το καθεστώς που του επιβάλλεται και που στα δημόσια οικονομικά λέγεται δουλοπαροικία χρέους.
Πρέπει να επιβάλλουμε το δικό μας έλεγχο στη δική μας οικονομία καθώς τα παραπάνω δεν μπορούν να γίνουν ενώ είμαστε στο ευρώ. Δεύτερον, χρειάζεται άμεσα να χρηματοδοτήσουμε μια πολιτική που στηρίζεται και ενισχύει τα συμφέροντα του εργαζόμενου λαού που δεν υποτάσσεται στους τραπεζίτες, στους χρηματιστές. Μια πολιτική που θα μπορεί να υλοποιηθεί από μια άλλη εξουσία που θα κατοχυρώνει τη λαϊκή κυριαρχία και την εθνική της ανεξαρτησία.
4ος ομιλητής: Ευκλείδης Τσακαλώτος (καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών)
Για να δούμε πως προχωράμε, πρέπει να δούμε πως οι λύσεις που προτείνουμε συνδέονται με αυτό που γίνεται εδώ σήμερα, με αυτό που γίνεται στη Βαρκελώνη, στη Μαδρίτη, στο Παρίσι. Όταν λέμε, λοιπόν, ότι δεν θα πληρώσουμε καθόλου χρέος, θα φεσώσουμε τα ταμεία σύνταξης των απλών ανθρώπων της Γαλλίας και της Ισπανίας; Αν υπάρχει δίλλημα στο ποιος να πληρώσει μεταξύ του Έλληνα βιομηχάνου, του γιατρού που έχει 1 εκ. ευρώ το χρόνο εισόδημα και δηλώνει 40.000, κάποιου που έχει επιχείρηση και δεν έχει πληρώσει ποτέ στη ζωή του Φ.Π.Α. και ενός φτωχού Ισπανού, εγώ δεν έχω καμία παράλυση στο να αποφασίσω. Είμαι μαζί με τους Ισπανούς και τους Πορτογάλους γιατί μαζί πρέπει να πολεμήσουμε για την αναδιανομή του εισοδήματος. Καμία λύση του χρέους δεν θα έχουμε αν δεν πείσουμε τον δικό μας κόσμο, τον κόσμο κάθε χώρας στο να γίνεται διαφορετικά η αναδιανομή του εισοδήματος και του πλούτου.
Επίσης, δεν μπορώ να πω στους Ισπανούς και στους Πορτογάλους ότι θα κάνουμε συνεχείς ανταγωνιστικές υποτιμήσεις. Πως θα εξηγήσουμε στους Ισπανούς ότι εμείς θα βγούμε από το ευρώ για να κάνουμε υποτίμηση στο νόμισμα για να έχουμε πλεονέκτημα σε σχέση με αυτούς; Είναι πολύ διαφορετικό να θέλουμε να πηγαίνουν καλά οι οικογένειές μας, τα σχολεία μας, οι δουλειές μας κτλ. από το να θέλουμε να πηγαίνουμε καλύτερα από τους άλλους. Όχι δηλαδή να είμαστε καλύτεροι εμείς, αλλά να είμαστε καλύτεροι από κάποιους άλλους, να ζούμε σε έναν ανταγωνισμό. Αυτό είναι ο νεοφιλελευθερισμός τα τελευταία 20 χρόνια, ένας πόλεμος όλων εναντίων όλων. Για να βρεθεί λύση για το χρέος πρέπει να ξεφύγουμε από αυτόν τον πόλεμο.
Θέλουμε την επιστροφή της πολιτικής. Υπάρχει ένα δημοκρατικό στοίχημα εδώ πέρα: απλοί άνθρωποι μπορούν να κατανοήσουν τα προβλήματα, να εκπονήσουν σχέδια για τα προβλήματα και να δουν ότι τα σχέδια αυτά εφαρμόζονται. Θέλουμε αντί για τις αγορές να κυβερνάει η πολιτική και αντί να εκβιάζεται ένας ολόκληρος λαός για χάρη των πιστωτών, να εκβιαστούν οι πιστωτές με τη δική μας τη δύναμη. Για να επιστρέψει η πολιτική πρέπει να χτυπήσουμε τις χρηματαγορές, γιατί ενώ εμείς ψηφίζουμε 1-2 φορές κάθε 4 χρόνια, οι χρηματαγορές ψηφίζουν δεκάδες χιλιάδες φορές κάθε μέρα. Αν δεν το αλλάξουμε αυτό δεν θα επιστρέψει η πολιτική και εγώ δεν έχω κανένα σχέδιο μια χώρα μόνη της να αντιμετωπίσει τις χρηματαγορές. Χρειαζόμαστε και πάλι τις συμμαχίες με άλλες χώρες.
Αυτό που μας ενώνει είναι η αμεσοδημοκρατία: απλοί άνθρωποι μπορούν να συζητάνε. Αυτή την αρχή, αυτή την αξία θα την έχουμε για την οικονομία; Υπάρχει ένα οικονομικό μοντέλο που ξεκινά με διαφορετικές αξίες, που λέει για τη συμμετοχή των εργαζομένων στις επιχειρήσεις, για την κοινωνική αλληλεγγύη και οικονομία, μπολιασμένη με το οικολογικό κίνημα, που μιλά για διαφορετικά καταναλωτικά και παραγωγικά πρότυπα; Θα τα θέσουμε όλα αυτά εδώ πέρα; Θα θέσουμε ότι εμείς για να μην επιστρέψουμε στο χρέος θέλουμε μια διαφορετική κοινωνία, μια κοινωνία που δεν παράγει ό,τι νάναι, απλώς να υπάρχει κέρδος, που δεν καταναλώνει επειδή το κάνουν κάποιοι άλλοι.
Είναι αυτά ρεαλιστικά; Είναι ρεαλιστικό να θέσουμε ένα διαφορετικό κοινωνικό μοντέλο; Είναι ρεαλιστικό να βάλουμε διαφορετικά καταναλωτικά πρότυπα; Είναι ρεαλιστικό να κάνουμε αναδιαπραγμάτευση του χρέους με λύσεις πανευρωπαϊκές, όπως αυτές που πρότεινε ο Γ. Βαρουφάκης; Στο τι είναι ρεαλιστικό εξαρτάται από το αν την ημέρα που θα γίνει η ψήφιση του Μνημονίου υπάρχουν 100 χιλιάδες ή 1 εκατομμύριο στις πλατείες. Γιατί, όλως τυχαίως, αν υπάρχουν 1 εκατομμύριο, μερικά πράγματα που νομίζουμε ότι δεν είναι ρεαλιστικά θα δούμε ότι είναι ρεαλιστικά. Γιατί τώρα μπορούμε να τσακίσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση που νομίζει ότι έχει τη λύση, αλλά όπως ανέλυσε ο Γ. Βαρουφάκης δεν υπάρχει λύση. Τώρα έχουμε τη δύναμη να διαπραγματευτούμε γιατί τώρα γίνεται το μπάχαλο και άλλα λέει ο Τρισέ, άλλα ο Σόιμπλε, άλλα λένε οι Γερμανοί και άλλα οι Γάλλοι.
Να συζητήσουμε τη λύση χωρίς διαχωριστικές γραμμές και μέσα σε δημοκρατικά πλαίσια. Τι δημοκρατία είναι αυτή που λέει ότι υπάρχει μόνο μια τεχνοκρατική λύση και που μόνο αυτή μπορούμε να ακολουθήσουμε; Οπότε τελειώνοντας λέω: «Ποια είναι η απάντηση για το χρέος; Πολλές λύσεις, πολλές προτάσεις, πολλά κινήματα, πολλές κοινωνικές συμμαχίες, πολύ αλληλεγγύη και λίγες διαχωριστικές γραμμές, λίγη ιδιοτέλεια, και λιγότερη πίστη ότι μόνο η δική μας άποψη είναι η σωστή και καμία άλλη.
